به طور کلی روش های نوین نظام های آموزشی کشورهای دنیا به منزلۀ یک ضرورت و نیازآموزشی فراگیران و برای ایجاد کردن فرصتهای تحصیل در مناطقی با ویژگیهای اقلیمی متفاوت و شرایط تحصیلی فراگیران و با توجه به جنسیت و فرهنگهای آنها، مطرح شده است. گفتنی است هر روش با توجه به ویژگی ها و تغییراتی که در یک نظام آموزشی پدید می آورد، موردارزیابی و استفاده قرار می گیرد. آموزش از راه دور درحکم یک شیوۀ آموزشی، ابتدا به منزلۀ یک ضرورت برای از میان برداشتن موانع اقلیمی و جغرافیایی فضاهای آموزشی، محدودیت های سنی و جنسیتی فراگیران کار خود را آغاز کرد و در ادامه درحکم یک نظام آموزشی، فلسفه و اهدافی ویژه را در نظریه های یادگیری براساس نظریات تکام لیافته متخصصان رشد و ارتقاء پیدا کرد.رویکرد به آموزش از راه دور با توجه به ضرورت های آموزشی در کشورها شکل گرفته است.


در ایران دانشگاه ابوریحان بیرونی در سال 1350 شمسی برای نخستین بار نسبت به ارائه آموزش های از راه دور، به صورت مکاتبه ای اقدام کرد. این دانشگاه در هشت رشته تحصیلی شیمی، فیزیک، ریاضی، زبان و ادبیات فارسی، آموزش و پرورش ابتدایی، اقتصاد و تعاون روستایی، مدیریت خدمات بانکی و مدیریت خدمات فنی (در مقطع فوق دیپلم) به فعالیت پرداخت .در سال 1352 دانشگاه آزاد ایران تأسیس شد که هدف اصلی تأسیس این دانشگاه، افزایش ظرفیت پذیرش نظام آموزش عالی ایران برای تربیت نیروی انسانی متخصص و کارآمد بود. از سال1351 تا سال 1366 آموزش از راه دور در ایران وجود نداشت، اما در خلال این سال ها انجام دادن مطالعات و بررسی های اولیه منجر به تأسیس دانشگاه پیام نور (1366)وآغاز به کار آن شد در سال 1373 شورای عالی انقلاب فرهنگی، آموزش و پرورش را موظف به تأسیس مؤسسه ای برای ارائه آموزش های نیمه حضوری و غیر حضوری کرد. که در سال 1375 اساسنامه این مؤسسه به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید.در سال 1382 با استفاده از اساسنامه مذکور، این مؤسسه تأسیس و راه اندازی شد. این مؤسسه به منزله نخستین نهاد رسمی سیاستگذاری و اجرایی در آموزش و پرورش، در سال تحصیلی83-84 راه اندازی شد و اقدام به جذب دانش آموزان واجد شرایط کرد.

مؤسسه آموزش از راه دور به منظور اجرای برنام ههای آموزشی خود، اقدام به تأسیس مراکز آموزش از راه دور در سراسر کشور کرده است. در آغاز سال 84-83 در حدود 15 استان کشور در این طرح شرکت داشته که در سال تحصیلی 85-84 به همه استانها تعمیم یافته است. در این سال 400 مرکز در سراسر کشور به ویژه در مناطق محروم برای افزایش پوشش تحصیلی آن مناطق تأسیس شده و شروع به فعالیت های آموزشی کرده است.آموزش های از راه دور در مراکز تأسیس شده به شکل مکاتبه ای و تشکیل کلاس های رفع اشکال و هدایت آموزشی ارائه می شود. هر مرکز موظف است مطابق آیین نامه ها ودستورالعمل های مصوب به افراد بازمانده از تحصیل (کسانی که به دلایلی نمی توانند در مدارس روزانه تحصیل کنند)، در زمینه ثبت نام، برنامه ریزی آموزشی برای کلاس های رفع اشکال هر هفته یا دو هفته یک بار در مراکز، ارائۀ مواد آموزشی و درسی مانند لوحهای فشرده آموزشی، تجهیزات رایانه ای، کتاب های خودآموز وکار و تمرین و ارائۀ مشاوره های تحصیلی و . . . اقدام لازم رابه عمل آورد.با توجه به اینکه اهداف و خط مشی های آموزش از راه دور را مؤسسه تدوین و ارائه کرده است، لذا لزوم دستیابی به این اهداف و اندازه گیری میزان موفقیت برنامه های آموزش از راه دوردر جهت تحقق یافتن اهداف آن بسیار ضروری است. این اهداف عبارتند از:
اجرای تمام یا بخشی از برنامه های تحصیلی و درسی مصوب وزارت آموزش و پرورش.
ارائۀ آموزش های از راه دور با بهره گیری از روش های متنوع و مناسب و به کارگیری
فناوری های روز (انعطاف در ارائه رو شهای آموزشی و اجرای آن).
آموزش از راه دور به منظور جبران فرصت تحصیلی از دست رفته.
عدم محدودیت سنی، جنسی و جغرافیایی در آموزش های از راه دور و اهتمام به آموزش ایرانیان خارج از کشور.

ترویج فرهنگ اسلامی و ملی در برنامه های آموزشی مؤسسه آموزش از راه دور.اهتمام به آموزش های ادبیات قومی و زبان های خارجی.
تأکید کردن بر ترویج فرهنگ به کارگیری مناسب فناوری اطلاعات و ارتباطات.
امکان ارائۀ خدمات آموزشی مؤسسه به منظور بهره گیری از توانبخشی غیردولتی، امکانات آموزش و پرورش و سایر نهاد های دولتی و مشارکتهای مردمی.
امکان تأمین کردن بخشی از درآمدهای مؤسسه آموزش از راه دور از طریق تولید و فروش محصولات فرهنگی و آموزشی و مشارکت در سرمایه گذاری های مناسب.

خواندن نظرات شما عزیزان مایه دلگرمی ما می شود:

این تحقیق در سال تحصیلی 85-84 صورت گرفته است.

 

چکیده ای از مقاله دکتر محسن طالب زاده وسید علی حسینی

منبع:فصلنامه نوآوری های آموزشی: